Bảy chiến lược hàng đầu để thúc đẩy sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ em không biết nói và trẻ mắc chứng tự kỷ

    TS. NGUYỄN TRỌNG TIẾN- VIỆN TRƯỞNG VIỆN NGHIÊN CỨU TÂM LÝ- GIÁO DỤC ĐẶC BIỆT

Các ba mẹ thân mến, là một nhà chuyên môn làm việc trong lĩnh vực liên quan đến trẻ tự kỷ, tôi rất xót xa khi nghe nhiều ba mẹ mong muốn rằng con có thể gọi một tiếng “mẹ” “ba” rất thiêng liêng. Hơn thế nữa, việc trẻ có thể giao tiếp bằng ngôn ngữ, sẽ giúp cho việc can thiệp, trị liệu trẻ được dễ dàng hơn, giúp cho việc hòa nhập của trẻ vào trường học, xã hội.

Gần đây tôi có đọc nhiều tài liệu của các chuyên gia và nhà nghiên cứu, cho thấy những phát hiện đầy hy vọng rằng, thậm chí sau 4 tuổi, nhiều trẻ em mắc chứng tự kỷ không nói được cuối cùng cũng phát triển ngôn ngữ . Bản thân tôi đã chứng kiến nhiều trường hợp trẻ 6, 7 tuổi chưa có ngôn ngữ, sau đó đã có ngôn ngữ lời nói, có trường hợp đặc biệt trẻ 10 tuổi mới có ngôn ngữ.

Chúng tôi muốn chia sẻ một số mẹo để giúp ba mẹ hỗ trợ cho con nhanh có ngôn ngữ, rất phù hợp với những bé còn nhỏ tuổi., nhưng trước khi chúng tôi chia sẻ “mẹo hàng đầu”, điều quan trọng cần nhớ là mỗi người mắc chứng tự kỷ là duy nhất. Ngay cả với nỗ lực to lớn, một chiến lược phù hợp với một đứa trẻ này có thể không hiệu quả với một đứa trẻ khác. Và mặc dù mọi người tự kỷ đều có thể học cách giao tiếp, nhưng không phải lúc nào nó cũng thông qua ngôn ngữ nói. Kể cả khi con bạn nằm trong nhóm những người tự kỷ không nói được bằng lời nói, trẻ vẫn có thể sống cuộc sống viên mãn với sự trợ giúp của các công nghệ hỗ trợ và hỗ trợ trực quan .

Dưới đây là bảy chiến lược hàng đầu để thúc đẩy sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ em không biết nói và trẻ mắc chứng tự kỷ:

1. Khuyến khích chơi và giao tiếp xã hội.  Trẻ em học thông qua vui chơi, và điều đó bao gồm cả học ngôn ngữ. Chơi tương tác mang lại cơ hội thú vị cho bạn và con bạn giao tiếp. Hãy thử nhiều trò chơi khác nhau để tìm ra những trò chơi mà con bạn thích- điều này cực kì quan trọng. Một đứa trẻ tự kỷ thường có xu hướng trốn giao tiếp, thích chơi 1 mình. Nếu bạn không tìm ra được trò chơi mà bé yêu thích, thì việc kéo bé ra khỏi thế giới riêng và chơi cùng nhau là rất khó.

Ngoài ra, hãy thử các hoạt động vui tươi thúc đẩy tương tác xã hội. Ví dụ như hát, đọc thuộc các bài hát thiếu nhi và hát nhẹ nhàng. Trong quá trình tương tác, hãy đặt mình trước mặt con bạn và gần ngang tầm mắt – để con bạn dễ dàng nhìn và nghe thấy bạn hơn.

1. Bắt chước con bạn.  Bắt chước âm thanh và hành vi chơi của con bạn sẽ khuyến khích trẻ phát âm và tương tác nhiều hơn. Nó cũng khuyến khích con bạn sao chép bạn và thay phiên nhau. Đảm bảo rằng bạn bắt chước cách con bạn chơi – miễn là đó là một hành vi tích cực. Ví dụ, khi con bạn đẩy một chiếc ô tô, bạn sẽ đẩy một chiếc ô tô. Nếu trẻ chơi trò đâm xe, bạn cũng đâm xe của bạn. Nhưng đừng bắt chước bé ném xe!
2. Tập trung vào giao tiếp phi ngôn ngữ. Cử chỉ và giao tiếp bằng mắt có thể xây dựng nền tảng cho ngôn ngữ. Khuyến khích con bạn bằng cách làm mẫu và phản hồi những hành vi này. Phóng đại cử chỉ của bạn. Sử dụng cả cơ thể và giọng nói của bạn khi giao tiếp – ví dụ: bằng cách đưa ngón tay ra chỉ khi bạn nói “nhìn” và gật đầu khi bạn nói “có”. Sử dụng các cử chỉ để con bạn dễ bắt chước. Ví dụ như đạp tay, vỗ tay, mở bàn tay, vươn cánh tay, v.v … Đáp lại cử chỉ của con bạn: Khi con bạn nhìn hoặc chỉ vào một món đồ chơi, hãy đưa nó cho con hoặc ra hiệu để bạn chơi với nó. Tương tự, hãy chỉ vào một món đồ chơi mà bạn muốn trước khi nhặt nó lên.
3. Để “không gian” cho con bạn nói chuyện.  Điều quan trọng là phải cho con bạn nhiều cơ hội để giao tiếp, ngay cả khi con không nói. Khi bạn đặt một câu hỏi hoặc thấy rằng con bạn muốn một cái gì đó, hãy dừng lại vài giây trong khi nhìn con đầy mong đợi. Theo dõi bất kỳ âm thanh hoặc chuyển động của cơ thể và phản ứng kịp thời. Phản hồi nhanh chóng của bạn sẽ giúp con bạn cảm nhận được sức mạnh của giao tiếp. Nhiều ba mẹ chăm con kĩ quá, hiểu con quá, lại làm con chậm nói, ví dụ bé chưa đói đã “nhồi ăn” bằng được, bé chưa khát đã ép uống. Nhiều ba mẹ đoán ý con nhanh quá, con muốn gì chỉ nhìn cái là đáp ứng liền, dẫn đến trẻ mất cơ hội “đòi” hoặc nói “muốn”. Dần dần trẻ mất đi hành vi cần phải nói để thông báo nhu cầu.
4. Đơn giản hóa ngôn ngữ của bạn.  Làm như vậy giúp con bạn làm theo những gì bạn đang nói. Nó cũng giúp bé ấy bắt chước lời nói của bạn dễ dàng hơn. Nếu con bạn không biết nói, hãy thử nói chủ yếu bằng các từ đơn. (Nếu con bạn đang chơi với một quả bóng, bạn nói “bóng” hoặc “lăn”. Nếu con bạn đang nói những từ đơn lẻ, hãy nâng lên. Nói những cụm từ ngắn, chẳng hạn như “lăn bóng” hoặc “ném bóng”. Hãy tuân thủ quy tắc “một trong hai” này: Nói chung, hãy sử dụng các cụm từ có nhiều từ hơn con bạn đang sử dụng.
5. Làm theo sở thích của trẻ.  Thay vì làm gián đoạn sự tập trung của trẻ, hãy làm theo lời nói. Sử dụng quy tắc một lần, kể lại những gì con bạn đang làm. Nếu trẻ đang chơi với bộ xếp khuôn, bạn có thể nói từ “thả” “ghép” khi anh ấy đặt một hình vào vị trí của nó. Bạn có thể nói “lấy ra” khi trẻ đổ chúng ra để bắt đầu lại. Bằng cách nói về những gì thu hút con bạn, bạn sẽ giúp con học các từ vựng liên quan.
6. Cân nhắc các thiết bị trợ giúp và hỗ trợ trực quan.  Công nghệ trợ giúp và hỗ trợ trực quan có thể làm được nhiều việc hơn là thay thế cho lời nói. Họ có thể thúc đẩy sự phát triển của nó. Ví dụ bao gồm các thiết bị và ứng dụng có hình ảnh mà con bạn chạm vào để tạo ra từ. Ở mức độ đơn giản hơn, hỗ trợ trực quan có thể bao gồm các hình ảnh và nhóm hình ảnh mà con bạn có thể sử dụng để chỉ ra các yêu cầu và suy nghĩ.

        Ba mẹ cần nhiều hơn sự giúp đỡ, xin liên hệ zalo 0975565858 để gặp và nói chuyện với nhà chuyên môn của chúng tôi.