Thanh thiếu niên muốn tự do, không phải quy tắc. Phụ huynh nên học cách thiết lập sự hợp tác và hòa bình ở nhà, như tổ chức các cuộc họp gia đình hàng tuần và coi các quy tắc như một hợp đồng.
Cách tốt nhất để ngăn ngừa các vấn đề của trẻ ADHD trong những năm thiếu niên là rèn luyện hành vi tốt ngay từ khi còn nhỏ.
Mặc dù không có giải pháp khắc phục nhanh chóng cho các vấn đề kỷ luật ở tuổi vị thành niên, nhưng các quy tắc sau đây có thể giúp thiết lập nền tảng cho sự hợp tác và hòa bình tại gia đình. Dưới đây là chín cách để kỷ luật một thanh thiếu niên mắc chứng ADHD.
Đừng trừng phạt trẻ ADHD vì triệu chứng sinh học
Thanh thiếu niên mắc chứng ADHD ghét bị chỉ trích hoặc bị trừng phạt vì hành vi sai trái. Bị chỉ trích hoặc trừng phạt vì những điều không nằm trong tầm kiểm soát của họ – chẳng hạn như các triệu chứng sinh học của ADHD. Một thanh thiếu niên mắc chứng ADHD bị rối loạn cảm xúc không phải là “xấu” hay một thiếu niên thiếu tôn trọng – cô ấy là người dễ xúc động.
Sự vô tổ chức hoặc hay quên không phải là một lựa chọn tự nguyện. Cách để đối phó với các bài tập về nhà bị thiếu là dạy cho con bạn các chiến lược tổ chức và quản lý thời gian tốt hơn.
Bạn nên kỷ luật những hành vi phá hoại liên quan đến sự lựa chọn. Bốc đồng là một triệu chứng sinh học của ADHD, nhưng đó không phải là lý do bào chữa cho việc ăn cắp vặt hoặc các hành động vô trách nhiệm khác.
Hãy xây dựng không khí dân chủ trong gia đình.
Mặc dù một gia đình không phải là một nền dân chủ thực sự, nhưng kỷ luật sẽ dễ dàng hơn với thanh thiếu niên và giúp hình thành các quy tắc. Ngay cả những thanh thiếu niên nổi loạn nhất cũng có nhiều khả năng tuân thủ các quy tắc hơn nếu họ có tiếng nói trong việc thực hiện chúng.
Tổ chức các cuộc họp gia đình thường xuyên – mỗi tuần một lần là tốt – khuyến khích giao tiếp cởi mở và trung thực, đồng thời tạo ra bầu không khí thân thuộc, chấp nhận và hợp tác. (Có thể triệu tập các cuộc họp khẩn cấp bất cứ lúc nào để giải quyết khủng hoảng hoặc thảo luận một vấn đề quan trọng.)
Vào buổi họp hàng tuần, hãy trưng cầu ý kiến của mọi người. Đây là cơ hội để giải quyết những bất bình và phàn nàn, đồng thời thảo luận hoặc thay đổi các quy tắc. Một khi quy tắc được thiết lập, mọi người bắt buộc phải tuân theo quy tắc đó. Một số quyết định được đưa ra để bỏ phiếu (đi nghỉ ở đâu), nhưng những quyết định quan trọng cần nằm trong tay cha mẹ.
Kiên trì trong việc đấu tranh với các thói xấu của trẻ
Các hành động vượt rào kiểm soát ở trẻ ADHD không thể tránh được, nhưng chúng có thể được giảm thiểu. Cha mẹ nên rõ ràng về những gì họ mong đợi ở con cái của họ. Nội quy được viết ra và ký thành hợp đồng (thời gian học, giờ giới nghiêm, công việc gia đình, nội quy khi ra khỏi nhà). Một vài quy tắc quan trọng, được nhắc nhở thường xuyên và thực thi nhất quán, sẽ hoạt động tốt hơn nhiều so với một danh sách dài các quy tắc sẽ không được ghi nhớ và không thể thực thi.
Giữ bình tĩnh
Khi bạn giải tỏa căng thẳng, trẻ dễ xúc động của bạn cũng có thể làm như vậy. Tranh luận khiến cả hai bạn phân tâm khỏi vấn đề thực tế và tìm ra các giải pháp mang tính xây dựng. Thay vì cao giọng, hãy bình tĩnh nhưng kiên quyết thực thi các quy tắc. Hãy tuân theo nguyên tắc “nếu bạn lạm dụng nó, bạn sẽ mất nó”.
Dự đoán các vấn đề
Bạn sẽ làm gì nếu con bạn trốn học? Trêu chọc bạn học? Phá đồ đạc? Ném đá vào nhà người khác? Nhổ bọt lung tung trong nhà? Bạn nên biết trước khi bất kỳ điều này xảy ra. Việc phát triển các chiến lược cụ thể cho các vấn đề khiến cho vấn đề có thể được giải quyết một cách bình tĩnh và mang tính xây dựng cao hơn.
Đưa ra các quy tắc bạn có thể thực thi
Đừng bao giờ chiến đấu trong một trận chiến mà bạn không thể thắng, và đừng bao giờ đặt ra một quy tắc mà bạn không thể thực thi. “Hãy về nhà trước 10 giờ” là một quy tắc có thể thực thi. “Đừng giao du với mấy đứa đó, Bi, chúng nó sẽ làm con gặp rắc rối”. là không thể. Bạn không thể gắn thẻ với con mình và chọn người mà trẻ nhìn thấy khi ra khỏi nhà.
Ở trong hiện tại
Không gì phản tác dụng hơn là đưa ra những vấn đề hoặc sai lầm trong quá khứ trong khi cố gắng giải quyết tình huống hiện tại. Việc nhắc lại quá khứ sẽ làm xao nhãng vấn đề hiện tại và dẫn đến sự thất vọng và thù địch leo thang.
Hãy để cho trẻ có không gian riêng
Vào giai đoạn dậy thì, với mức độ cảm xúc cao thường đi kèm với ADHD, sự thất vọng, thất vọng hoặc oán giận của con bạn có thể nhanh chóng chuyển thành tức giận.
Ba mẹ có thể thừa nhận cảm xúc tức giận, nhưng không chỉ trích trẻ miễn là chúng được thể hiện một cách có trách nhiệm – bằng lời nói, không trở nên lăng mạ, chửi thề. Hãy nói rõ với con rằng có sự khác biệt lớn giữa cảm xúc tức giận và hành động tức giận. Đặt giới hạn chắc chắn chống lại sự tức giận thể xác đối với người hoặc tài sản (nói cho trẻ biết và rèn cho trẻ hiểu khi tức giận không được đánh người khác hoặc đập phá). Nếu những giới hạn đó không được tôn trọng, hãy chuẩn bị để gọi cảnh sát, nếu cần.
Đứng vững trước những vấn đề hóc búa
Những hành vi phạm tội lớn luôn đòi hỏi phải có kỷ luật. Thanh thiếu niên bị ADHD có nguy cơ lạm dụng chất kích thích và phụ thuộc, vi phạm lái xe và tai nạn xe hơn thanh thiếu niên bình thường. Những hành vi sai trái này đòi hỏi ba mẹ cần phản ứng nhanh chóng và có ý nghĩa. Hãy rõ ràng rằng không có sự khoan nhượng đối với hành vi nguy hiểm hoặc bất hợp pháp và hành động khi vi phạm quy tắc xảy ra.
Hậu quả nên được liên kết trực tiếp với các hành vi vi phạm của con bạn. Ví dụ, chỉ cho phép con bạn đi chơi vào cuối tuần nếu nó hành động có trách nhiệm trong tuần, bao gồm cả việc tham dự tất cả các lớp học ở trường, sẽ thiết lập một hệ thống khen thưởng và kết quả. Nếu trẻ vi phạm các quy tắc, trẻ sẽ phải gánh chịu hậu quả mà bạn cùng nhau thiết lập.
Cách tiếp cận tình yêu khó khăn này giải quyết các vấn đề nghiêm trọng một cách nghiêm túc và cung cấp kỷ luật cho thanh thiếu niên mắc chứng ADHD.
(Sưu tầm và biên dịch).
